Human Urban Transformations
![]()
Tentoonstelling met recente werken van Karin van Dam, Sandro Setola en Marjan Teeuwen.
Van 9 mei tot 20 juni 2010
Veel hedendaagse kunstenaars worden geïnspireerd door de manier waarop mensen op allerlei verschillende manieren binnen stedelijke leefomgevingen vorm geven aan hun leefwereld. Vanuit deze fascinatie maken zij tekeningen, ruimtelijke architectonische modellen en assemblages en scheppen daarmee een architectuur van fictieve gemeenschappen in afgelegen of drukke stedelijke structuren. Human Urban Transformations toont recent werk van drie kunstenaars, die gedurende het laatste decennium op geheel eigen, totaal van elkaar verschillende maar toch verwante wijze, werk hebben geproduceerd en gepresenteerd, dat in de context van deze thematiek sterk opvalt. Door het werk in één ruimte bij elkaar te brengen zullen de werken elkaar versterken. Daarnaast poogt Human Urban Transformations, in P.ART of your life (gevestigd in een bedrijfshal op een bedrijventerrein, waar slechts de wetten van nut, functie en commercie gelden) duidelijk te maken dat de in onze over- geordende bureaucratische wereld toch altijd wel ruimte blijft voor het ontstaan en laten groeien van werelden die gebaseerd zijn op de onbegrensde veelvormigheid van mogelijkheden die de menselijke maat biedt in relatie tot architectuur.
Karin van Dam
Het werk van Karin van Dam gaat
over de stad. Niet zo zeer een stad als één van versteende architectuur maar meer
als een groot organisme. In een nieuwe stad gaat ze op zoek naar structuren, vormen
en spullen die gaan over de dagelijkse gang van zaken. Dat kunnen hele gewone dingen
zijn maar zijn naar haar oordeel iets bijzonders. Ze hebben de kwaliteit in zich om
niet te lijken wat het is. Door ze te gebruiken in haar werk veranderd de betekenis
en krijgt het een vreemde poëtische gelaagdheid. Naast haar vaak grote installaties
maakt ze foto's, tekeningen,kleinere objecten en ontwikkeld ze films. Deze werken
ontstaan rondom het grote drie dimensionale werk maar zijn in zich volkomen
autonoom. Vooral deze werken zullen te zien zijn in P.ART of your life, met o.a
foto's die ze maakte tijdens haar verblijf in China, waarin de betekenis van de
dingen en situaties ons vanuit onze overgeorganiseerde en gestructureerde westerse
wereld vaak als zeer vreemd voorkomen.
In de videoruimte wordt een nieuw
videowerk van haar gepresenteerd. Karin van Dam exposeerde in de afgelopen tien jaar
in tal van toonaangevende musea en tentoonstellingen in binnen- en buitenland. (o.a
.Museum Boijmans van Beuningen, Centraal Museum, Museum Jan Cunen , De Vleeshal, maar ook bij de
Anningahof te Zwolle)
Sandro Setola
Sinds 2004 houdt hij zich
voornamelijk bezig met de processen en achterliggende idealen (of het
ontbreken daarvan), die ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van de
hedendaagse architectuur.
Aan de basis van het werk van Sandro Setola
ligt een sterke fascinatie voor natuurlijke processen en fenomenen. Over de
werking van dramatische universele processen zoals isolatie, uitbreiding,
transformatie, groei en verval, in relatie tot onze meer alledaagse, soms
banale realiteit, handelen Setola’s tekeningen en ruimtelijke werken. De
onderlinge verbondenheid tussen het universele en het alledaagse werkt hij
op een persoonlijke, poëtische en geconcentreerde manier uit. In zijn
tekeningen bevriest hij als het ware deze processen waardoor hij de kijker
in staat stelt zich gedachtes te vormen bij zijn dystopische beelden van
plaatsen en gebouwen, die zijn opgebouwd uit (nog) onbekende materie. In
zijn installaties en animaties toont hij deze processen.In Human Urban
Transformations toont Setola een aantal grote zwart/wit tekeningen waarop
steeds een imaginaire architectuur wordt verbeeld voor één bepaalde groep
mensen voor een subcultuur. Daarnaast wordt het beeld FFD2 uit 2004
gepresenteerd. In dit beeld dat sterk doet denken aan een klassieke
graftombe komen voorstel en eindfase in een moment samen in een moment van
simultane geboorte en sterfte Deze sculptuur van MDF toont een schaalmodel
van een streng vormgegeven gebouw maar kan ook worden gezien als een
graftombe. Dit beeld is mede geïnspireerd op de antieke sarcofagen zoals die
van Alexander de Grote, die de vorm heeft gekregen van een prachtig
gedecoreerd gebouw. FFD2 zou een hedendaags ontwerp kunnen zijn voor een
sarcofaag van een belangrijk persoon.
Sandro Setola won in de 2009 de
Charlotte van Pallandt Prijs.
Marjan Teeuwen
De Amerikaanse
kunstenaar Gordon Matta-Clark (1943-78) is bij velen onbekend. Toch
blijkt Matta-Clark na Joseph Beush zo ongeveer de meest aangehaalde
kunstenaar te zijn in eindscripties van kunstacademiestudenten die
installaties en ruimtelijk werk maken. Hij gebruikte de stedelijke
omgeving als zijn materiaal. Met zijn ingrepen in gebouwen
transformeerde hij architectuur tot sculptuur. Toen ik vorig jaar
in Den Bosch in de door haarzelf samengestelde tentoonstelling
Stresses Spaces, Marjan Teeuwen’s nieuwste werk voor het eerst zag
moest ik meteen aan Gordon Matta Clark denken. Waar Gordon Matta
Clark stopte begint Marjan Teeuwen’s werk.
Destructie versus
constructie is het centrale thema in het werk van Marjan
Teeuwen.
Op uitnodiging van Museum Centre Krasnoyarsk
realiseerde zij in de zomer 2009 in het kader van de Krasnoyarsk
Biennale Expanse een nieuwe installatie met als titel Verwoest Huis
Krasnoyarsk. Het destructieve, de kant van de verwoesting, krijgt in
deze installatie grote nadruk. De installatie was vanuit één
kijkrichting (voor de uiteindelijke foto) geconcipieerd; in het
werkproces kwam steeds nadrukkelijker ook een nieuwe kijkrichting
naar voren, resulterend in een tweede foto, die ruwer en minder
gepolijst is. Beide foto’s worden in de tentoonstelling getoond.
Naast de banale realiteit van een gestript Russisch houten huis met
daarin stevige architectonisch ingrepen, ontvouwen zich in Verwoest
Huis Krasnoyarsk ook andere meer abstracte, mentale en filosofische
ingangen om het werk te beschouwen. In de transformatie overstijgt
het werk ook de banaliteit en is er sprake van een zekere mate van
sublimering en verheviging.
Al het materiaal voor de
installatie is afkomstig uit het huis zelf. Zo is bijvoorbeeld de
hele buitenkant van het huis, bestaande uit dikke planken, naar
binnen gebracht, van spijkers ontdaan en in stukken gezaagd. Dat
geldt ook voor deuren, ramen, kozijnen, vloeren, wanden en plafonds.
Een parasitaire gedachte is hierbij passend. Het gebouw wordt als
het ware opgegeten om in een geconcentreerd gedeelte van het huis
voor een laatste keer te floreren.
In deze ook absurdistische
kant van het werk (Beckett is niet ver weg) is zinloosheid gekoppeld
is aan titanenarbeid. De extreme (economisch nutteloze) arbeid nodig
om de installatie te realiseren, het primitieve bouwen, de (niet
museale) context van een gestript Russisch huis op een verscholen,
verloederde plek, deze constellatie van hoedanigheden maakt de
kracht van constructie bijzonder doordringend (door sommige
bezoekers als spiritueel geduid, denk aan een schuil- of
grotkerk).
Aan de foto’s, installaties en films gaat een
titanenarbeid vooraf. De meeste fotografen nemen een foto, hier
worden foto’s gebouwd.
Met deze installatie heeft Marjan
Teeuwen de Grand Prix van de Biënnale van Krasnoyarsk
gewonnen.
Kunstenaarsgesprek
Ter
gelegenheid van de opening op 9 mei om 16.00 uur zal Leo Delfgaauw een gesprek
leiden met de drie exposanten. Leo Delfgauw is artistiek leider van het Frank Mohr
Instituut (Masteropleiding van de Minerva-Hogeschool voor de Kunsten, te
Groningen).